Faillissement

Een wat dramatische titel, jazeker. Hoe kan financiering nu leiden tot de ondergang van een bedrijf? Laat ik u schetsen wat ik de laatste tijd zie gebeuren, want dan wordt dit pijnlijk duidelijk.

We zitten nog steeds in een bankencrisis, ook wel een liquiditeitscrisis genoemd. De banken vertrouwen elkaar niet en willen elkaar in principe geen geld uitlenen. Echter, die angst begint inmiddels wel wat te verminderen waardoor schoorvoetend het onderlinge uitlenen weer een beetje op gang komt. Dit overigens wel tegen een extra premie, de z.g. liquiditeitsopslag. Deze premie is niet nieuw, maar door de crisis wel veel hoger dan vroeger.

De liquiditeitspremie is bovendien hoger naarmate de gevraagde financiering langer moet duren. Natuurlijk wordt die opslag, die de banken als een verhoging van hun kostprijs zien, aan u doorberekend. Dus als u een investering wilt financieren met een lening dan betaalt u, net als vroeger, een basisrente met een opslag. Die rente baseert de bank op haar kostprijs met daar bovenop de gewenste winstmarge en een premie voor de risico's die de bank in uw onderneming ziet. Daar komt nu die opslag voor liquiditeitskosten bij. Maar banken willen zich natuurlijk niet uit de markt prijzen zodat ze vaak niet alle liquiditeitskosten één op één doorrekenen, immers ze komen dan niet meer tot zaken. Daarom geven ze liever kortdurende leningen, want dan duurt de pijn van het niet doorberekenen van hun inkoopkosten niet zo lang.

De opslag voor de risico's in uw onderneming zijn ook gestegen, de risico's voor uw onderneming zijn door de recessie immers toegenomen. Gelukkig is de basisrente erg laag; De rente voor staatsleningen met een looptijd van 10 jaar is nu ongeveer 3,8%. Door de krappe liquiditeit in de markt betaalt u fors meer wanneer u een langere financieringstermijn kiest. Dat leidt er toe dat de neiging groot is om (langjarige) investeringen met kortlopend krediet te financieren. Banken hebben bovendien belang bij het verstrekken van korte financieringen, zeker als ze niet al hun liquiditeitskosten kunnen doorberekenen. Waar ze u vroeger zouden aanmoedigen om zo lang mogelijk te financieren, liefst zo lang als de gefinancierde activa in uw onderneming blijven, bieden ze u nu makkelijker korte leningen aan.

U begrijpt natuurlijk dat uw rente niet langer vast staat dan de periode waarover de financiering loopt. Dus u kunt op uw klompen aanvoelen dat u aan het eind van de financieringstermijn een nieuwe rente krijgt, die lager maar ook hoger kan zijn dan nu.

Wat betekent dit nu voor u als ondernemer
Niets nieuws, de bank zal u er ook zeker op wijzen. Misschien bieden ze u zelfs speciale producten aan die het effect hebben van een verzekering tegen rentestijging. Wat echter vaak vergeten wordt, door de ondernemer maar ook door de relatiebeheerder van de bank, is dat aan het eind van de looptijd ook door de bank opnieuw bezien wordt of ze uw onderneming überhaupt willen financieren en zo ja, tegen welke voorwaarden. Hoe reëel is deze zorg? De problemen in de economie zullen nog wel even duren. En zelfs als de recessie officieel voorbij is, zal het nog vele jaren duren voordat alle effecten uitgewerkt zijn. Mijn overtuiging is dat de banken de komende jaren een steeds strenger kredietbeleid zullen voeren. Bedrijven die nu nog wel financiering krijgen zullen over enkele jaren niet tegen dezelfde rente en voorwaarden krediet krijgen. Bovendien zullen bedrijven aan hogere eisen qua rentabiliteit (kort gezegd: uw verdiencapaciteit) en solvabiliteit (kort gezegd: uw eigen vermogen, waarmee u tegenslagen kunt opvangen) moeten voldoen. Dat betekent dat u een gerede kans loopt dat de lening die u nu voor een korte looptijd aangaat straks door uw eigen bank helemaal niet opnieuw gefinancierd wordt. En dat andere banken u na die afwijzing ook niet graag zien komen. Als u dan toevallig zoveel geld hebt verdiend dat u op eigen kracht volledig kunt aflossen, dan redt u het wel. Maar dat zal voor de meeste bedrijven geen optie zijn. Dan is het: over en uit!

Nú een besparing op uw rentekosten binnenhalen is natuurlijk belangrijk, het zijn geen makkelijke tijden en kostenbesparingen zijn van harte welkom. Maar let op dat u niet meteen een groot liquiditeitsrisico binnenhaalt. Want als u over een paar jaar geen herfinanciering kunt krijgen, dan zult u achteraf vaststellen dat die rentebesparing dat echt niet waard was. Dat betekent dat u het risico loopt dat de bank aan het eind van de lening besluit u helemaal geen krediet te geven.

In dat geval zit u mooi met de gebakken peren, want u moet de lening terugbetalen of elders herfinancieren. De banken bewijzen zichzelf hier ook geen dienst mee. In feite wordt door de banken zelf een potentiële tweede liquiditeitscrisis ingeleid die over twee à drie jaar zal beginnen. Maar deze keer beginnend in het bedrijfsleven. Die tweede crisis zal de banken ook raken, misschien nog wel erger dan deze eerste crisis.

Wees daarom alert bij het aangaan van financiële verplichtingen. Als u een belangrijke investering doet, waarvoor een lange financiering het meest geschikt is, kies dan ook voor een lange financiering. Als u om enige reden toch voor een lening met een kortere looptijd kiest, probeer dan nu al afspraken met uw bank te maken over de herfinanciering op de einddatum. Bij voorbeeld door nu al af te spreken welke eisen de bank dan aan uw rentabiliteit en solvabiliteit zal stellen. Dan kunt u daar in uw ondernemersbeslissingen rekening mee houden, zodat u tijdig weet wat u te wachten staat.

Voorbereiding en anticiperen is het devies, of, zoals een oud gezegde luidt:

Who fails to plan, plans to fail!

Dit artikel werd u gratis aangeboden door Milk Strategy & Finance. Milk is een economenhuis dat zich richt op het financieel gezond maken en houden van MKB bedrijven in Nederland. Door onze expertise, persoonlijk netwerk binnen de bancaire sector en onze eigen participatiemaatschappij, kunnen we MKB bedrijven vaak aan goede en goedkope financiering helpen. Verder hebben we een actief netwerk van meer dan 80 oud-ondernemers in verschillende marktsectoren die u als ondernemer ook met raad en daad terzijde kunnen staan